เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย

เรื่องโดย : นายฉัตร์ชัย นกดี team content  www.thaihealth.or.th
ภาพประกอบจากแฟ้มภาพ

ข้อมูลจาก หนังสือ 80 เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย

เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth

แฟ้มภาพ

“เด็กไทย ใส่ใจศึกษา พาชาติมั่นคง” คำขวัญวันเด็กประจำปี 2560 สะท้อนได้ดีถึงการให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพคน ซึ่งเป็นรากฐานความเป็นปึกแผ่นมั่นคงของชุมชนสังคมและประเทศชาติ

เนื่องในโอกาสวันเด็กแห่งชาติปีนี้ สสส.และ 8 ภาคีเครือข่าย ได้รวบรวมจากประสบการณ์ทำงาน วิจัย ค้นคว้า เพื่อสร้างความสุขให้เด็กไทยครบ 4 มิติสุขภาวะ ประกอบด้วย กาย ใจ ปัญญา สังคม

ต่อไปนี้คือ เคล็ด(ไม่)ลับ ที่จะช่วยในการสร้างสุขให้เด็กไทย เติบโตเป็นคนดีและพร้อมที่จะออกไปเผชิญกับโลกกว้าง

เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth

กาย

แข็งแรง ยิ้มแย้ม แจ่มใส

ภาวะโภชนาการที่เหมาะสม ไม่อ้วนหรือผอมเกินไป เพราะอ้วนเกินไปก็เกิดโรค ผอมเกินไปก็ขาดสารอาหาร สมองพัฒนาได้ไม่เต็มที่ บุคลิกภาพที่ดี ต้องควบคู่ไปกับการฉลาดกิน

เด็กต้องการการส่งเสริมพัฒนาการ การเรียนรู้ตามวัย การเสริมความฉลาดทางอารมณ์ จะส่งผลดีต่อบุคลิกภาพตลอดไป

วิ่งได้เดินดี 30 นาทีต่อวัน

ไม่ว่าเด็ก หรือผู้ใหญ่ ก็ต้องการการออกกำลังกาย อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 วัน วันละ 30 นาที ครอบครัวออกกำลังกายด้วยกัน สร้างความรัก ความผูกพัน ร่างกายก็แข็งแรง

กินเป็นเวลา ครบมื้อครบหมู่

อาหารมื้อหลัก เป็นสิ่งที่จำเป็น และเพียงพอต่อความต้องการ รู้จักกินให้เป็นเวลา เช้า กลางวัน เย็น และกินให้ครบ 5 หมู่ ไม่ควรกินก่อนนอน ห่างไกลโรคอ้วน

ลดความมันเค็ม เติมเต็มสุขภาพ

น้ำตาล ตัวร้าย ภัยโรคอ้วน อาหารมันๆ เค็มๆ ทำร้ายหัวใจ ลดได้ เลิกได้ ร่างกายแข็งแรงสุขภาพดี

กินนมแม่ชั่วโมงแรก ช่วยชีวิตเด็กนับล้าน

งานวิจัยชี้ว่า น้ำนมหยดแรก มีคุณค่ามากที่สุด ในน้ำนม ช่วงสัปดาห์แรกพบสาร “โคลอสตรัม” หรือน้ำนมเหลือง เป็นน้ำนมที่มีภูมิคุ้มกันสูงสุด ช่วยป้องกันโรคในวัยแรกเกิด

เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth

ใจ

เลี้ยงลูกเอง รู้จักรู้ใจลูก

เด็กต้องการความอบอุ่นจากพ่อแม่ ดังนั้นการเลี้ยงลูกด้วยตนเอง เป็นหนทางที่จะเติมเต็มความรักในชีวิตลูกได้ดีที่สุด เพื่อให้เด็กเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพ

สื่อสารทางบวกกับลูก

คำพูดที่ใช้สื่อสารกับเด็กเป็นสิ่งสำคัญ เพราะจิตใจของเด็กยังบอบบาง อารมณ์แปรปรวนได้ง่าย ใช้คำพูดที่ “อ่อนโยน” ย่อมดีกว่าคำพูดที่ “รุนแรง”

โอบกอดสร้างสายสัมพันธ์

ให้ลูกดูดนมหลังคลอดทันที ได้โอบกอดลูก สร้างสายใยรักและภูมิคุ้มกันโรค กระตุ้นให้เกิดพลังรัก สร้างความผูกพันและความเอื้ออาทรระหว่างแม่ลูก

คิด พูด ทำ แต่สิ่งดี

การใช้ชีวิตประจำวันจะต้องพบเจอกับผู้คนมากมาย ควรระมัดระวังคำพูด การกระทำ และความคิดที่อยู่ภายในใจ ให้คิด ทำ พูด แต่สิ่งดีๆ ไม่ทำให้คนอื่นเสียหาย หรือเสื่อมเสียจากการกระทำของเรา

ฝึกเป็นคนสุขง่าย ทุกข์ยาก

คุณพ่อคุณแม่ ควรสอนให้ลูกรู้จักการ “พ่ายแพ้” “เสียสละ” หรือ “มีน้ำใจเป็นนักกีฬา” เสียบ้าง เพราะการชนะเพียงอย่างเดียว ไม่ทำให้ลูกเข้มแข็ง หากสักวันหนึ่งในอนาคต ลูกต้องแพ้ จะทำให้ลูกสูญเสียความเป็นตัวเองได้

เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth

ปัญญา

กินนมแม่ล้วน 6 เดือน สมองลูกพัฒนาไกล

ระยะ 6 เดือนแรก เป็นระนะที่สมองกำลังโตเต็มที่ ให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียว ถ้าให้อาหารอื่นจะทำให้ ลูกได้รับนมน้อยลง หลัง 6 เดือนจึงเริ่มให้อาหารอื่น ตามวัย และกินนมแม่ควบคู่จนลูกอายุ 2 ปี หรือนานกว่านั้น

ใช้งานฝีมือ เป็นเครื่องมือให้ลูกสัมผัสสมาธิ

การฝึกสมาธิที่ได้ผลอีกวิธีหนึ่งการ คือการประดิษฐ์งานฝีมือต่างๆ ทั้งการถักโครเชต์ งานเย็บ ปัก หรือการร้อยพวงมาลัย สิ่งเหล่านี้ช่วยสร้างสมาธิ และทำให้จิตใจสงบ ใจเย็นขึ้นอีกเป็นกองเลย

เรียนธรรมะจากธรรมชาติ

คุณพ่อคุณแม่ ต้องหมั่นพาลูกออกไปสัมผัส สิ่งแวดล้อมรอบตัว เพื่อให้เจอประสบการณ์ ความรู้ แปลกใหม่ในโลกกว้าง ที่ไม่ใช่ความรู้ที่อยู่แค่ในห้องเรียน โรงเรียนหรือที่บ้านเท่านั้น

เลือกรายการทีวีให้เหมาะกับวัย

วิธีง่ายๆ สังเกตสัญลักษณ์กำหนดระดับความเหมาะสม หรือเรตติ้ง ในหน้าจอโทรทัศน์

 “ฉ” รายการเฉพาะไม่เหมาะกับเด็ก

“น” รายการที่พ่อแม่ต้องแนะนำ

“ป” เด็กปฐมวัย 3-5 ปี

“ด” เด็ก อายุ 6-13 ปี

“ท” เหมาะสมสำหรับทุกวัย

เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth

สังคม

เรียนรู้ร่วมกันสร้างสัมพันธ์ครอบครัว

ใช้เวลาว่างที่เป็นประโยชน์ ทำกิจกรรมร่วมกัน เพื่อเพิ่มความใกล้ชิดมากยิ่งขึ้น ทัศนะศึกษาก็ดี ค่ายครอบครัวก็ได้ เลือกใช้ให้เหมาะสม

ให้ความสำคัญกับ team work

ไม่ว่าจะครอบครัวเล็ก หรือครอบครัวใหญ่ ทั้งปู่ ย่า ตา ยาย หรือใครๆ ก็ต้องทำงานเป็น “ทีม” ช่วยสร้างความรักความสามัคคีให้เกิดในครอบครัวได้เป็นอย่างดี

เคล็ด(ไม่)ลับ สร้างสุขเด็กไทย thaihealth

อย่าตามกระแส

ชาเขียวไม่มีสรรพคุณลด คลอเรสเตอรอล แต่มีผลดีช่วยล้างพิษ หรือมีสารต้านอนุมูลอิสระ แต่จะต้องเป็นชาเขียวบริสุทธิ์เท่านั้น ส่วนชาเขียวบรรจุขวด กล่องต่างๆ มีการผสมน้ำตาลสูงมาก ดื่มเท่าไหร่ ก็ยิ่งเพิ่มความอ้วนมากขึ้น

รู้จักขอบคุณ และขอโทษ

คนเราจะต้องไม่ลืมบุญคุณคน ต้องกตัญญูรู้คุณคน รู้จักพูดคำว่า “ขอบคุณ” “ขอบใจ” ทุกครั้งที่มีโอกาสเอื้ออำนวย เพราะเป็นมารยาทที่ดี อย่าต้องให้คนอื่นท้วงถาม

เป็นผู้ให้มากกว่าผู้รับ

คุณพ่อคุณแม่ ควรสอนให้ลูกทำอะไรด้วย ตนเองตั้งแต่เด็ก เช่น การอาบน้ำ แต่งตัว กินข้าว เป็นต้น เพื่อปลูกฝังให้เด็กมีความอดทน พยายามไม่พึ่งพาคนอื่นมากเกินไป

นอกจากนี้ในวันเสาร์ที่ 14 มกราคม 2560 ทาง สสส. จะจัดงานวันเด็กภายในสำนักงานของ สสส.เอง เตรียมพบกับกิจกรรมที่จะทำให้เด็กๆ ได้สนุกสนานไปพร้อมกับเรียนรู้เรื่องสุขภาวะไปพร้อมกัน